176 yıllık eğitim mirası: Cağaloğlu Anadolu Lisesi tarihe tanıklık ediyor

İstanbul'un tarihi semtlerinden Cağaloğlu'nda yükselen bir okul binası, yaklaşık iki asırdır değişen eğitim sistemlerinin ve toplumsal dönüşümlerin tanıklığını yapıyor. Sultan II. Mahmud Türbesi'nin yanında 1850'de Darülmaarif adıyla eğitime başlayan yapı, zaman içerisinde farklı okul ve eğitim kurumlarına ev sahipliği yaptıktan sonra bugün Cağaloğlu Anadolu Lisesi olarak öğrencilerini ağırlıyor.

Tanzimat döneminde devletin ihtiyaç duyduğu yeni nesil memurları yetiştirmek amacıyla kurulan Darülmaarif, klasik eğitim anlayışından daha çağdaş bir öğretim sistemine geçişin önemli örneklerinden biri oldu. Aradan geçen yıllarda okulun misyonu ve adı değişse de tarihi bina eğitim işlevini korudu.

MODERN EĞİTİM ANLAYIŞININ ÖNCÜSÜ

Darülmaarif, Tanzimat'la birlikte şekillenen eğitim reformlarının önemli adımlarından biri olarak ortaya çıktı. Avrupa tarzı okul planıyla inşa edilen kurumda, dönemin geleneksel derslerinin yanı sıra aritmetik, geometri, felsefe, astronomi ve coğrafya gibi dersler okutulmaya başlandı.

Okulun kuruluşunda dönemin Mekatib-i Umumiyye Nazırı Kemal Efendi önemli rol üstlenirken, aynı zamanda kurumun ilk müdürlüğünü yaptı. İlk dönemlerinde Mekteb-i Ali ve Valide Mektebi adlarıyla anılan okul, kısa süre sonra Darülmaarif ismini aldı.

Sultan Abdülmecid'in çocukları Sultan 5. Murat ve Fatma Sultan'ın da okulun ilk öğrencileri arasında yer alması, kurumun dönemin yönetimi açısından taşıdığı önemi ortaya koydu.

BEZMİALEM VALİDE SULTAN'IN MİRASI

Tarihi okul binasının inşası, Sultan Abdülmecid'in annesi Bezmialem Valide Sultan'ın desteğiyle gerçekleştirildi. İlk olarak bölgede bir medrese yapılması düşünülse de çevrede benzer yapıların bulunması nedeniyle bu fikirden vazgeçildi ve modern mimariye sahip kagir okul binasının inşasına karar verildi.

Bina, Sultan Abdülmecid ve devlet ileri gelenlerinin katıldığı törenin ardından 21 Mart 1850'de eğitim öğretime açıldı.

Bezmialem Valide Sultan, okulun sürdürülebilirliği için vakıf gelirleri tahsis ederken öğretmen, memur ve hizmetlilerin maaşlarının da bu kaynaklardan karşılanmasını sağladı. Okulda ders kitaplarının basılması amacıyla litografya matbaası kuruldu.

Valide Sultan ayrıca çoğu kendi koleksiyonundan oluşan 546 cilt eseri okul kütüphanesine bağışladı. Bu eserler günümüzde Beyazıt Devlet Kütüphanesi'nde korunuyor.

OSMANLI'NIN BİLİM VE EĞİTİM MERKEZLERİNDEN BİRİ OLDU

Darülmaarif, zaman içerisinde yalnızca ortaöğretim düzeyinde öğrenci yetiştiren bir kurum olmaktan çıkarak Osmanlı'nın yükseköğretim yapılanmasının da önemli merkezlerinden biri haline geldi.

Osmanlı'nın ilk modern bilim kurullarından Encümen-i Daniş'in açılışı, Sultan Abdülmecid'in katıldığı törenle 1851'de bu binada gerçekleştirildi.

Okulun akademik seviyesinin yükselmesiyle birlikte yükseköğretim kurumlarına öğrenci hazırlayan bir merkez haline gelen yapı, 1873'te ilk mülki idadi sınıflarının açılmasıyla fiilen idadi statüsüne geçti.

II. Abdülhamid döneminde binanın bazı bölümleri Mekteb-i Mülkiye'ye, daha sonra Darülfünun-ı Şahane'nin bazı sınıflarına tahsis edildi.

KIZ ÖĞRENCİLERİN EĞİTİMİNDE ÖNEMLİ BİR DURAK

Tarihi yapı, 20. yüzyılın başlarında kız öğrencilerin eğitiminde de önemli bir rol üstlendi. 1911'de İnas İdadisi adıyla faaliyet gösteren kurum, sonraki yıllarda farklı isimlerle eğitim hayatını sürdürdü.

Cumhuriyet döneminde İstanbul Kız Lisesi adını alan okul, 1933-1934 eğitim öğretim yılında Cağaloğlu'ndaki tarihi binaya yerleşti. 1959-1960 eğitim öğretim yılında ise yatılı öğrenci kabul edilmeye başlandı.

1983'TE CAĞALOĞLU ANADOLU LİSESİ'NE DÖNÜŞTÜ

Tarihi okul, 1980'li yıllarda yeni bir eğitim modeline geçti. 1983-1984 eğitim öğretim yılında Almanca eğitim veren Anadolu lisesi statüsüne kavuşan kurum, Cağaloğlu Anadolu Lisesi adını aldı ve karma eğitime geçti.

Hazırlık sınıfıyla birlikte 5 yıllık eğitim modelinin uygulandığı okul, bu statüdeki ilk mezunlarını 1989-1990 eğitim öğretim yılında verdi.

740 ÖĞRENCİ EĞİTİM GÖRÜYOR

Cağaloğlu Anadolu Lisesi Müdürü Gökhan Karataş, okulun yaklaşık 176 yıldır kesintisiz şekilde eğitim hizmeti veren tarihi bir yapı olduğunu söyledi.

Binanın ilk dönemlerinden itibaren farklı eğitim kademelerine ev sahipliği yaptığını belirten Karataş, okulun 1983'te karma eğitime geçmesiyle bugünkü yapısına kavuştuğunu ifade etti.

Karataş, okulda hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. sınıflarda yaklaşık 740 öğrencinin eğitim gördüğünü, 60'a yakın öğretmenin görev yaptığını aktardı.

Öğrencilerin Almanya ile Türkiye arasında imzalanan protokol kapsamında ek diploma alma imkanına sahip olduğunu belirten Karataş, bu sayede mezunların Almanya'nın yanı sıra Almanca eğitim verilen ülkelerde ve Türkiye'deki üniversitelerde eğitimlerine devam edebildiğini söyledi.

Okul mezunlarının Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi gibi üniversitelerde eğitimlerini sürdürdüğünü dile getiren Karataş, öğrencilerin başarılarıyla gurur duyduklarını ifade etti.

"BU ESERDE HİZMET ETMEK BÜYÜK BİR ŞEREF"

Tarihi binanın yüksek tavanları, geniş kapıları ve mimari özellikleriyle öğrenci ve öğretmenlere farklı bir eğitim ortamı sunduğunu belirten Karataş, burada görev yapmanın kendileri için özel bir anlam taşıdığını söyledi.

Karataş, "Osmanlı'dan günümüze yadigar olan bu eserde hizmet etmek bizim için çok büyük bir şeref. Okulumuzun hem fiziki imkanlarından dolayı hem de Osmanlı'dan aldığı güçten dolayı, geleneklerinden dolayı çok mutluyuz. Bu okula hizmet etmekten gurur duyuyoruz." dedi.

Yaklaşık iki asırlık geçmişi boyunca şehzadelerden memur adaylarına, kız öğrencilerden günümüzün lise öğrencilerine kadar binlerce kişiye eğitim yuvası olan tarihi yapı, İstanbul'un eğitim hafızasının önemli duraklarından biri olmayı sürdürüyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: {Haber Merkezi}