Yapay zeka şirketlerinin bilimsel araştırmalardaki kullanım alanları genişlerken, Anthropic'in Claude modeliyle yürüttüğü bir biyoloji çalışması yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Şirket, yapay zeka ajanlarının devasa DNA veri tabanlarını tarayarak, CRISPR sistemlerine benzer özellikler taşıyabilecek daha önce incelenmemiş bir biyolojik yapı belirlediğini duyurdu.
Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, sosyal medya paylaşımında keşfin yeni bir gen düzenleme mekanizmasına işaret edebileceğini belirtti.
Şirket ise araştırmanın deneyimli bilim insanlarının yönlendirmesi altında gerçekleştirildiğini vurguladı.
CLAUDE BİNLERCE DNA DİZİSİNİ İNCELEDİ
Anthropic'in açıklamasına göre, biyoloji laboratuvarındaki araştırmacılar Claude'a, RNA'daki genetik bilgiyi DNA'ya aktaran ters transkriptaz enziminin (RT) yeni örneklerini bulmak amacıyla geniş bir DNA dizisi veri tabanını tarama görevi verdi.
Görevi yerine getiren 950 yapay zeka ajanının yaklaşık 21 saat boyunca çalıştığı ve 3 bin 500 RT örneğini belirlediği bildirildi. Bu örnekler daha sonra en dikkat çekici 20 adayla sınırlandırıldı.
Araştırmacılara göre ajanlardan biri, sıra dışı görünen bir RT geninin yanında tekrarlanan bir DNA dizisi fark etti. Daha kapsamlı incelemenin ardından bunun yeni bir biyolojik sisteme işaret edebileceği değerlendirilerek insan araştırmacıların incelemesine sunuldu.
Anthropic, kendi bilim insanlarının daha sonra söz konusu yapıyı, bakterilerde doğal olarak bulunan CRISPR sistemlerine benzer özellikler taşıyan ve daha önce karakterize edilmemiş bir bakteriyofaj sistemi olarak tanımladığını açıkladı.
UZMANLAR: "HENÜZ GEN DÜZENLEME MEKANİZMASI OLDUĞU KANITLANMADI"
Çalışmaya dahil olmayan bilim insanları ise keşfin öneminin şu aşamada abartılmaması gerektiğini belirtiyor.
Minnesota Üniversitesi'nden Doçent Aaron Engelhart, bulguların ilgi çekici bir başlangıç olduğunu ancak henüz bir gen düzenleme mekanizmasının kanıtı sayılamayacağını ifade etti. Araştırmada tanımlanan viral dizilerin gerçekte ne yaptığı ve CRISPR araçlarına benzer bir işlev taşıyıp taşımadığı da henüz kesinleşmiş değil.
Çalışmanın hakemli bir bilimsel dergide yayımlanmamış olması da bulgunun doğrulanması açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendiriliyor.
CRISPR genom düzenleme çalışmalarının öncülerinden MIT ve Broad Enstitüsü Profesörü Feng Zhang ise çalışmayı "gerçekten ilgi çekici" olarak nitelendirdi.
KEŞFİN ÖZGÜNLÜĞÜ TARTIŞMA KONUSU OLDU
Anthropic'in duyurusunun ardından Kopenhag Üniversitesinde doktora araştırmasını tamamlayan Mario Rodriguez Mestre, benzer viral yapıların kendi yayımlanmamış çalışmasında da tespit edildiğini öne sürdü.
Mestre, araştırmasını özel Claude hesabında yürüttüğünü ve tez taslakları ile analizlerini de sisteme yüklediğini belirtti. Anthropic'in çalışmalarını kasıtlı olarak kullandığını iddia etmediğini söyleyen Mestre, bilgilerin bir şekilde modele ulaşmış olabileceğini veya keşif sürecinin şirketin açıkladığından daha fazla insan yönlendirmesi içerdiğini savundu.
Anthropic'in bu iddialara ilişkin yorum talebine yanıt vermediği aktarıldı.
Teksas Üniversitesi Austin'den Prof. Ilya Finkelstein, farklı araştırma gruplarının bağımsız olarak benzer sonuçlara ulaşmasının bilimde olağan olduğunu ancak Mestre'nin iddialarının ciddiye alınması gerektiğini söyledi.
YAPAY ZEKA "YARATICI BİLİM İNSANI" MI, GÜÇLÜ BİR ARAŞTIRMA ARACI MI?
Uzmanlar arasındaki temel tartışmalardan biri de Claude'un keşifteki gerçek rolüne ilişkin.
King's College London'dan Prof. Gustavo Sudre, yapay zekanın yalnızca önceden belirlenmiş bir veri analizini gerçekleştirmekten öte, büyük miktarda veri içinde neyin dikkate değer olduğuna ilişkin değerlendirme yaptığına dikkati çekti.
Finkelstein ise yapay zekanın burada daha çok "samanlıkta iğne arama" konusunda başarılı olduğunu belirterek, modellerin çok sayıda verimsiz seçeneği kısa sürede eleyebilmesinin bilim insanları açısından önemli bir avantaj olduğunu ifade etti.
Bununla birlikte Finkelstein, Anthropic araştırma ekibindeki bilim insanlarının alanında deneyimli isimlerden oluştuğuna da dikkati çekti. Çalışmanın baş yazarlarından Dr. Peter Yoon'un, CRISPR-Cas9 çalışmalarının öncülerinden ve 2020 Nobel Kimya Ödülü sahibi Jennifer Doudna'nın laboratuvarında görev yaptığı belirtildi.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA YARIŞI BÜYÜYOR
Anthropic'in bilimsel araştırmalara yönelik Claude Science aracını piyasaya sürmesinin ardından diğer büyük teknoloji şirketleri de benzer sistemler geliştirdi. OpenAI, Microsoft ve Google DeepMind'ın da bilimsel veri setleriyle çalışabilen yapay zeka araçları üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
Bu sistemler, genel amaçlı büyük dil modellerinin yanı sıra DNA dizileri ve protein yapıları gibi uzmanlaşmış bilimsel verilerden yararlanıyor. Ancak uzmanlar, yapay zekanın sonuçlarının büyük ölçüde erişebildiği ve üzerinde eğitildiği verilerin niteliğine bağlı olduğuna dikkati çekiyor.
Google DeepMind'ın protein yapılarını tahmin eden AlphaFold sistemi, 2024 Nobel Kimya Ödülü ile ödüllendirilmiş olsa da başarısının arkasında onlarca yıl boyunca oluşturulan kapsamlı ve uzmanlaşmış veri setlerinin bulunduğu ifade ediliyor.
BİYOLOJİDE YAPAY ZEKA İÇİN ROBOTİK AŞAMASI BEKLENİYOR
Uzmanlara göre yapay zekanın biyolojide gerçekten dönüştürücü sonuçlar ortaya koyabilmesi için yalnızca veri analiziyle sınırlı kalmaması, fiziksel laboratuvar süreçlerine de entegre edilmesi gerekiyor.
Imperial College London'dan Doçent Yuval Elani, biyolojinin matematikten farklı olduğunu ve bir noktada yapay zekanın önerilerini fiziksel dünyada uygulayabilecek robotik sistemlere ihtiyaç duyulacağını belirtti.
Anthropic de yapay zekanın tek başına yapabileceklerinin sınırlarının farkında olduğunu ve yapay zeka ajanlarının fiziksel cihazları güvenli biçimde çalıştırabilmesine yönelik çalışmalar yürüttüğünü bildiriyor.
King's College London'dan Sudre ise yapay zekanın bilim insanlarının rolünü ortadan kaldırmayacağını, asıl riskin araştırmacıların yapay zeka tarafından sunulan sonuçları sorgulamadan kabul etmesi olduğunu vurguladı.
Anthropic araştırmacılarının bundan sonraki aşamada, tespit edilen yapının laboratuvar ortamında işlevini doğrulamaya ve biyoteknoloji açısından pratik bir kullanımının bulunup bulunmadığını araştırmaya odaklanması bekleniyor.
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!